In februari was directeur Pauline Calmez te gast in de EO podcastserie De Ongelooflijke Podcast. Journalist David Boogerd en theoloog Stefan Paas voeren in deze podcast verdiepende gesprekken met spraakmakende gasten.

Thema van de uitzending was ‘De mythe van de zelfredzaamheid: waarom jongeren vastlopen in deze individualistische tijd.’ In een gesprek van ruim een uur vertelt Pauline over het belang van vormingswerk en van gemeenschappen waar mensen bij horen en naar elkaar omkijken.

Samenleving

In het gesprek gaat het over hoe belangrijk het is om als jongere ‘ergens bij te horen’. Het vormt je identiteit en helpt je de wereld te begrijpen. Als je nergens bij hoort en niet zo zelfredzaam bent, kun je als jongere verstrikt raken in de complexiteit, prestatiedruk en snelheid van de samenleving. “Dat is geen probleem van het individu, maar een probleem van de samenleving”, vertelt Pauline Calmez.

verwaarlozing

‘It takes a village to raise a child,’ luidt een bekende uitspraak. Er is een heel dorp aan mensen voor nodig om een kind gezond groot te laten worden. In het gesprek komt naar voren dat de samenleving ‘pedagogisch verlegen’ is geworden. Calmez legt uit dat het eigenlijk een vorm van verwaarlozing is als we jongeren niet meer durven aanspreken op ongezond gedrag. “Die village ontbreekt. Onze samenleving heeft een boodschap: ‘wees helemaal wie je zelf bent en laat je door niemand zeggen wie je wel of niet mag zijn.’ Maar veel jongeren vinden het juist fijn om gecorrigeerd te worden, zoals de jongen die blij was aangesproken te worden op blowen bij een activiteit van Netwerk Nieuw Rotterdam.”

betutteling of vorming?

“Het aanspreken op iemands gedrag kan ook makkelijk als betutteling worden ervaren,” zegt Boogerd die daarmee de huidige individualistische cultuur analyseert. “Geen betutteling maar vorming,” antwoordt Calmez.

Sprekers komen vervolgens tot de conclusie dat de verzuiling in de 20e eeuw door veel mensen als beknellend werd ervaren. Maar eveneens dat jongeren van vandaag die sterke gemeenschappen juist nodig hebben. Plekken waar je gevormd wordt op een vrije manier zodat je kunt opgroeien tot gezond denkende volwassenen die positief in de samenleving staan.

“Sommige mensen hebben misschien nog niet door dat door de ontzuiling er heel veel is afgebroken en er nog maar weinig kaders zijn om jongeren te beschermen,” vat Boogerd het samen. Waarmee duidelijk wordt dat zelfredzaamheid geen vanzelfsprekendheid is voor de meeste jongeren.

Voor de presentatoren was het een eye opener om de problematiek rond jongeren niet alleen psychologisch te benaderen, maar juist pedagogisch. Presentator Boogerd vatte dat mooi samen: “Wat jullie schetsen, is dat jongeren eenzaam zijn en nergens bij horen en dat is geen psychisch gebrek in je hoofd, maar een maatschappelijk sociaal probleem.” Stefan Paas constateert dat veel deskundigen uit de psychologie verheldering geven bij de problemen, maar vaak geen oplossing aandragen, terwijl de pedagogiek leert dat we er ook iets aan kunnen doen, met interventies.

In het gesprek komt vervolgens naar voren wat Netwerk Nieuw Rotterdam doet om de jongeren te laten oproeien tot weerbare volwassenen.

Het hele gesprek is hier te bekijken.